‘Zelfs nu leren we nog elke dag iets nieuws.’

Al meer dan dertig jaar staan ambulant begeleiders Ellen Bosdijk en Anjoke Roetink naast slechtziende en blinde kinderen – die vaak ook andere beperkingen hebben – en hun ouders. Wat begon als stage groeide uit tot een rijke loopbaan vol inzichten, samenwerking en ontroerende momenten. Na de zomer nemen ze afscheid van Bartiméus omdat ze met pensioen gaan, maar daar zijn ze zelf nog helemaal niet mee bezig. Lees verder en ontdek waardoor zij nog steeds iedere dag genieten van hun werk. Ellen en Anjoke vertellen het zelf. 

Voor allebei begon het bij een stage. “Ik liep in 1981 stage bij Bartiméus vanuit mijn opleiding HBO-J in Amsterdam,” vertelt Anjoke. “Ik zag voor het eerst dat dit werk bestond: ambulant begeleider. Het heette toen nog thuisbegeleider en ik wist meteen: dit wil ik.” Maar in die tijd lagen de banen niet voor het oprapen. Na eerst elders in de zorg te hebben gewerkt, zag ze zes jaar later haar kans. “Er kwamen toen 186 brieven binnen op die vacature,” zegt ze glimlachend. “Gelukkig werd ik aangenomen.” Anjoke startte in Doorn met het begeleiden van meervoudig beperkte baby’s, peuters en kleuters in hun thuissituatie. 

Ook Ellen leerde Bartiméus kennen via een stage. “Net als Anjoke deed ook ik de HBO-J. Punt was dat er in die tijd weinig vacatures waren. We hadden het daar net al over – het was een totaal andere situatie dan nu,” verheldert Ellen. Ze begon daarom als spelleider in de gehandicaptenzorg. Maar de wens om bij Bartiméus te werken bleef. “Ik solliciteerde meerdere keren. Na het volgen van de opleiding Maatschappelijk Werk lukte het. Toen was het raak.” Ook Ellen startte in Doorn waar ze meervoudig beperkte kinderen en hun begeleiders begeleidde op het kinderdagcentrum.

Toen Ellen en Anjoke begonnen, stond ambulante begeleiding nog in de kinderschoenen. “We pionierden veel,” vertelt Anjoke. “Ondersteuning buiten de muren van een instelling bieden was in die tijd echt bijzonder,” vult Ellen aan. “In die jaren zijn ook de eerste samenwerkingen ontstaan met kinderdagcentra voor visueel functieonderzoek. Dat we het onderzoek daar konden doen, voelde als een echte stap vooruit.”

De afgelopen decennia veranderde er veel in het werk. “Eerst schreven we verslagen met de hand,” zegt Anjoke. “Niet meer voor te stellen. En toen in 2015 de AWBZ werd afgeschaft – dat was de regeling waarmee langdurige zorg werd vergoed – moesten we ineens schakelen met zorgverzekeraars. Dat was een flinke omslag. Maar ook daar leerden we mee omgaan.” En dan is er natuurlijk het digitale tijdperk. “Ik ben zó blij met Teams en met online ouderavonden,” vervolgt Anjoke. “Dat is winst voor ons én voor ouders. Zij vinden zelf steeds meer informatie online. Wij helpen hen te filteren: wat is feit, wat is fabel? En welke bronnen kun je vertrouwen?” 

De gezinnen die Ellen en Anjoke begeleiden zijn in de loop der jaren steeds diverser geworden. "We komen regelmatig in contact met ouders met een andere culturele achtergrond," vertelt Ellen. "Soms spreken ze nauwelijks Nederlands of zijn er grote verschillen in verwachtingen en gewoonten. Dat vraagt om extra sensitiviteit: je moet goed afstemmen, aanvoelen wat nodig is en echt samenwerken.

"Er zijn altijd mogelijkheden. De kunst is om klein te blijven kijken", zeggen Ellen Anjoke. Anjoke vertelt over een meisje dat niet op haar nieuwe aangepaste fiets wilde. "Moeder zei: 'Ze wil echt niet hoor. Dit gaat niet werken.' Toen hebben we die fiets gepakt en zijn we hem samen gaan verkennen. Alles aftasten, voelen, onderzoeken. Na een half uur zat ze erop!" Ze denkt ook terug aan een jongetje in een rolstoel dat via zijn voetje contact maakte. "Als zijn voetje terugkwam op mijn knie, wist ik: ik kan doorgaan. Zo ontdekten we zijn manier van communiceren. Inmiddels woont hij in een van onze woningen in Doorn en laat hij daar nog altijd op die manier merken wat hij wil."

Wat het werk zo bijzonder maakt? Ellen en Anjoke hoeven er niet lang over na te denken. “Kinderen die voor het eerst je naam zeggen. Die leren lopen. Ouders die durven loslaten. “Er zijn zoveel mooie dingen”, zucht Anjoke. “Als ik er een moet kiezen, dan is het hoe ouders groeien. Hoe ze leren omgaan met hun zorgen en verdriet en trots kunnen zijn op hun kind.” Ellen knikt. “Laatst hoorde een vader dat ik over een paar maanden met pensioen ga, en hij zei meteen: ‘Dat gaat niet gebeuren hoor. Ik bel Bartiméus, want je mag nog niet weg.’” Ze lacht. “Dat zegt wel iets over de unieke band die je opbouwt.”

Over hun pensioen denken ze nog niet echt na. Daar zijn ze veel te betrokken voor. “Ik rolde onlangs het project Active Learning uit,” vertelt Anjoke enthousiast. “Dat is een methodiek waarbij je de wereld als het ware naar het kind toebrengt. We kijken hoe je iemand op een veilige manier kunt activeren om te ontdekken.” Ze gaf scholing aan collega’s van verschillende afdelingen en kijkt uit naar de terugkomdag. "Dan gaan we een verdiepingsslag maken. Zo mooi om dat met elkaar te doen.” 

“Met Active Learning leer je ook heel klein te kijken,” zegt Ellen. “Soms zegt een vinger al genoeg. Net als dat voetje op Anjoke’s knie. Kijk je te groot, dan mis je zulke signalen. En denk vooral niet dat je alles al hebt gezien. Zelfs nu leer ik nog elke dag iets nieuws. Dat maakt dit werk zó boeiend.” 

Dat Ellen en Anjoke veel betekenen voor de kinderen, hun ouders én Bartiméus blijkt niet alleen uit hun verhaal, maar ook uit de reacties van collega’s. “Jullie zijn echte vakvrouwen.” “Ik heb zóveel van jullie geleerd.” “We gaan jullie missen, maar zetten jullie werk met trots voort.” Het zijn woorden die raken. Die laten zien dat je bij Bartiméus gezien wordt als professional én als mens. 

Weet dat je altijd vrijblijvend kunt oriënteren zonder meteen te solliciteren. Je bent van harte welkom bij een van onze kennismakingsbijeenkomsten. Gewoon ontdekken of Bartiméus bij je past en wat je opties zijn.